Autor: O Planeta de Hoxe en Día

  • A RAG inclúe 400 novas acepcións ao dicionario e estrea aplicación

    A RAG inclúe 400 novas acepcións ao dicionario e estrea aplicación

    As últimas incorporacións ao Dicionario son froito do traballo de revisión constante desta ferramenta fundamental da lingua galega que realizan os membros do Seminario de Lexicografía da Real Academia Galega. Parte delas responde ademais ao diálogo que se establece cos usuarios e usuarias, que poden enviar as súas suxestións a través da lapela “Axúdanos a mellorar”. Entre elas figuran neoloxismos como idadismo e idadista, que se refiren á discriminación contra persoas ou colectivos por razóns de idade, especialmente cando esta se produce contra as persoas maiores;  cis e trans, formas abreviadas de cisxénero e transxénero, que xa contaban con cadansúa entrada; deporte electrónico, que nomea a competición de videoxogos entre dous ou máis usuarios, fundamentalmente cando é practicada por profesionais e conta con moitos espectadores; ou aeroxerador, dispositivo que converte a enerxía cinética producida polo vento en enerxía eléctrica.

    A crecente preocupación polo cambio climático está tamén coa entrada da voz antropoceno e das locucións quecemento global e efecto invernadoiro

    Outras palabras designan produtos de uso cotián na cociña como alfábega, a forma galega para se referir á planta aromática Ocimum basilicum, ou de crecente popularidade, como a alfarroba, froito cuxo consumo se está a estender como substituto do cacao.

    Hai tamén actualizacións que completan familias léxicas e que, malia seguiren as regras de formación de palabras propias do galego por sufixación, son motivo de consultas recorrentes por parte dos usuarios do Dicionario. Son así xa lemas do Dicionario expendedoríalexibilidadesegredismosolteiríaprocedementalactitudinalcompetitividademasaxeartitorizar ou versionar.

    Outro grupo de palabras que entran no Dicionario está formado por estranxeirismos como mandalazápping ou jacuzzi, e tampouco faltan voces de vocabularios especializados pero de uso estendido por distintos motivos como incomparecenciapeticionar ou trabar embargamento ou embargo, no caso do léxico xurídico; ou de escoada, sinónimo de coada, e delta lávico, dous termos máis que se suman a outras incorporacións derivadas da revisión que propiciou a erupción do volcán de La Palma no ano 2021.

    Novas acepcións: de “crocante” a “transportador”

    Outra novidades refírense a novas acepcións que se engaden a lemas que figuraban no Dicionario. É o caso de crocante que, ademais do significado xa rexistrado de caramelo ou xeado con cachiños de améndoa, incorpora o de alimento que fai ruído ao mordelo e mastigalo; de compoñedor, -a, que lle suma ao de curandeiro, -a o de persoa que pon de acordo dúas o máis partes que están enfrontadas por algún desacordo; e o de transportador, cunha nova referida ao receptáculo utilizado para o transporte de animais domésticos pequenos.

    A RAG estrea aplicación

    Ademais, a partir de agora pódese consultar o dicionario a través da aplicación da RAG. Esta aplicación está dispoñible para Android e iOs.

  • Bolsonaro abandona o hospital en contra da recomendación médica

    Bolsonaro abandona o hospital en contra da recomendación médica

    O expresidente do Brasil, Jair Bolsonaro, deixou o hospital en contra da recomendación dos médicos, que recomendaban que estivera 3 días máis ingresado.

    O exmandatario ingresou o pasado luns nun hospital da Florida por dores estomacais derivados da puñalada que sufriu na campaña electoral de 2018.

  • Jair Bolsonaro ingresado en Estados Unidos

    Jair Bolsonaro ingresado en Estados Unidos

    O expresidente do Brasil, Jair Bolsonaro, foi ingresado nos Estados Unidos por fortes dores estomacais. Bolsonaro xa fora ingresado en novembro polo mesmo motivo.

  • DIRECTO| Bolsonaristas toman as sedes dos tres poderes do Brasil: Lula decreta a intervención federal en Brasília

    DIRECTO| Bolsonaristas toman as sedes dos tres poderes do Brasil: Lula decreta a intervención federal en Brasília

    Bolsonaristas tomaron as tres sedes dos poderes do Brasil pedindo ao exército un golpe de estado.

    Directo

    23.03 ASÍ FOI O INICIO DO ASALTO|


    22.52 OS ASALTANTES CONTINÚAN NO CONGRESO| Cortóuselles a auga e a luz para evitar cortocircuítos que provoquen novos incendios


    22.42 A POLICIA ARRESTA AOS ASALTANTES QUE AÍNDA ESTÁN NO PLANALTO| Os desperfectos que causaron no interior son evidentes.


    22.22 ENFRONTAMENTOS ENTRE POLICÍA E MANIFESTANTES NO PAZO DO PLANALTO| A policía está conseguindo que os manifestantes retrocedan.

    CNN

    22.21 RECUPERADO O PAZO DO PLANALTO| A policía conseguiu que os manifestantes saíran dos arredores da sede do poder executivo.


    22.11 INTERVENCIÓN FEDERAL| A medida dura ata o 31 de xaneiro polo risco de que se volvan a producir situacións similares.


    22.04 DECLARACIÓNS DE LULA DA SILVA| Lembra que perdeu varios comicios e non asaltou ningunha sede e culpa directamente a Bolsonaro do asalto.


    22.00 ÚLTIMA HORA| LULA DECRETA A INTERVENCIÓN FEDERAL NO DISTRITO FEDRAL| Ricardo Garcia Cappelli será quen teña o poder.


    21.47 BOLSONARO AÍNDA NON SE PRONUNCIOU| O expresidente do Brasil, que se atopa desde o 30 de decembro nos Estados Unidos, aínda non se pronunciou sobre o asalto.


    21.42 LULA DA SILVA DARÁ DECLARACIÓNS EN BREVES|


    21.41 PEDRO SÁNCHEZ MOSTRA O SEU APOIO A LULA DA SILVA|


    21.32 SAQUEO ÁS SEDES| O Congreso Nacional atópase anegado porque foi necesario extinguir incendios provocados polos asaltantes.

    Ademais, roubaron obras de arte que se atopaban nas diferentes sedes


    21.28 Lula atópase en Araraquara discutindo cos ministros sobre a invasión


    21.25 UN ASALTO SIMILAR AO DO CAPITOLIO ESTADOUNIDENSE| O asalto prodúcese despois de que Bolsonaro non aceptara os resultados das eleccións do pasado 30 de outubro na que Lula da Silva conseguira a victoria.

    Algo similar pasara en Estados Unidos hai 2 anos cando simpatizantes de Donald Trump asaltaban o Capitolio ao non aceptar os resultados electorais.


    21.21 O asalto comezou a primeira hora da tarde no Congreso e continuou no resto das sedes.


    20.54 Os manifestantes entraron no Congreso Nacional (sede do poder lexislativo), no Pazo do Planalto (sede do poder executivo) e na sede do Tribunal Supremo Federal.

    Actualmente estánse producindo enfrontamentos coa policía

  • TEMPORAL| Previsión de avisos para hoxe e mañá

    TEMPORAL| Previsión de avisos para hoxe e mañá

    A chuvia, o vento e a mala mar serán os protagonistas durante este sábado e o vindeiro domingo en gran parte da comunidade.

  • 1 morto e 5 feridos despois de que unha carroza perdera o control durante unha cabalgata

    1 morto e 5 feridos despois de que unha carroza perdera o control durante unha cabalgata

    Unha muller morreu este xoves durante a Cabalgata de Reis Magos de Marchena (Sevilla), tras ser atropelada polo tractor que tiraba dunha das carrozas, segundo informou Emerxencias Sevilla en Twitter.

    O suceso produciuse sobre as 20.15h cando o tractor perdera o control e caíra costa abaixo batendo contra unha parede.

    Hai alomenos 5 feridos, varios deles graves, entre eles un neno.

  • 2 mortos ao esnafrarse unha avioneta en Murcia

    2 mortos ao esnafrarse unha avioneta en Murcia

    Un suboficial do Exército do Aire destinado nunha base de Alemaña e un instrutor de voos privados morreron este xoves nun accidente cando pilotaban unha avioneta nas proximidades do aeródromo Os Garranchos en San Javier, Murcia.

    Polo momento descoñécense as causas do accidente, que se produciu a 500 metros do aeródromo.

  • REPOR| A guerra que non apagou a maxia do Nadal

    REPOR| A guerra que non apagou a maxia do Nadal

    Estamos nunha época de felicidade, maxia e luz. Pero en Ucraína tamén están en guerra. E Putin atacou as infraestruturas enerxéticas para que o país quedara sen luz e calefacción nunha época no que o duro inverno fai acto de presencia en Ucraína.

    Pese a que hai poucas horas con electricidade en Kíiv, o Nadal non morreu. Na praza da catedral de Santa Sofía colocouse o que se chamou a Árbore de Nadal da Invencibilidade. Está decorado con pombas brancas de papel maché e unha franxa de luces azuis e amarelas e é alimentado por un xerador a diésel.

    A árbore da invencibilidade, Kíiv

    Este ano é escasa a decoración de Nadal, pero a que hai ten un toque patriótico co uso das cores azul e amarelo da bandeira ucraína.

    A árbore de Nadal de Ivano-Frankivs é unha armazón metálica decorada con anxos e lemas patrióticos e das cidades recuperadas.

    En Kropivnitski colocaron 12 pequenas árbores de Nadal en apoio ás cidades que máis sufriron. Entre elas atópanse Bucha e Mariupol.

    Nicolaiev cubriu a súa estatua de San Nicolás con sacos de area e, por estas datas, cubrírona cunha malla de camuflaxe verde.

    Khárkov non exhibe a tradicional árbore na praza central, senon nunha estación de metro na que se refuxia a poboación dos ataques de artillería. O alcalde da cidade dixo que mantería esta tradición incluso despois da guerra.

    En Kíiv teñen unha árbore que se acende cando alguén pedalea nunha bicicleta.

    Resumindo, o pobo ucraíno demostrou que, ata nos peores escenarios, o Nadal nunca perde a súa maxia.